Garikoitz Rios, technisch directeur van Bodegas Itsasmendi

Met een non-conformistische geest en vechtlust heeft Garikoitz Rios, Gari voor zijn vrienden, txakoli in zijn DNA. De technisch directeur van Bodegas Itsasmendi en woordvoerder van de Bizkaiko Txakolina DO is toegewijd aan de productie van kwaliteitswijnen in Biskaje. Het imago van een jonge, sprankelende witte wijn met een uitgesproken zuurgraad is veranderd in een fantastische witte wijn met een Atlantisch karakter en een eigen persoonlijkheid. De txakoli van vandaag wordt niet ingeschonken of in een laag glas gedronken. Schenk jezelf dus een glas in en maak kennis met een van de mensen die verantwoordelijk zijn voor de heropleving van de txakoli uit Biskaje van hoge kwaliteit.

- Zowel vanuit je werk als vanuit overtuiging stroomt er wijn door je aderen. Kunt je ons vertellen wat je eerste herinnering aan wijn is?

Dat was niet echt een succes hahaha. Mijn eerste opdracht was het selecteren van wijngaarden in Bizkaia en Gipuzkoa en daar proefde ik de producten die de wijnboeren produceerden. In Bizkaia waren het kleine producenten waarvan de kwaliteit niet altijd was wat ik wilde en mijn kennismaking met wijn was ingewikkeld. Ik herinner me twee producten die me deden beseffen dat de zorg voor kwaliteit in de txakoli begon te ontwaken: een sauvignon blanc van Roberto Ibarretxe, een txakoli uit Lezama van de gebroeders Dañobeitia en de producenten Getaraia Gaintza en Txueka. Ik heb dierbare herinneringen aan hun vieren, ze waren een oase in de woestijn.


- Na in Villaba (Navarra) landbouwtechniek te hebben gestudeerd, is het duidelijk dat het land je al op zeer jonge leeftijd riep. Maar heb je die passie van thuis meegekregen of zelf opgedaan? Wie is je belangrijkste mentor geweest?
Ik heb altijd van de landbouw gehouden, hoewel mijn kennismaking met de wijnbouw later kwam en met de wereld van de wijn nog later. Ik maakte kennis met wijn via de wijngaarden. Het was onze eerste wijnmaker die mijn belangstelling wekte door wijnen als Guitian, Anima Negra en bepaalde Franse wijnen.
Daarna was ik altijd een rusteloos persoon die veel reisde, vooral naar Galicië en Priorat, twee gebieden waar ik van hou. Frankrijk en Duitsland waren ook bestemmingen die mij markeerden. Elke producent op deze gebieden maakte me meer en meer geïnteresseerd in deze wereld.


- Met een non-conformistische geest die txakoli waardig wilde maken, besloten acht wijnbouwers uit Biskaje hun krachten te bundelen en richtten in 1989 Bodegas Itsasmendi op. Wat waren de grootste obstakels bij het produceren van een hoogwaardige txakoli? Hoe heb je ze overwonnen? 

Ik ben altijd een veeleisend persoon geweest en misschien kwam het idee om het concept van txakoli te veranderen voort uit jeugdige overmoed. Mijn liefde voor de wijnbouw met een zeer hoog kwaliteitsniveau en het besluit om in 1995 mijn eigen wijnmaker in dienst te nemen, waren de sleutel. Het grootste nadeel was dat we te maken kregen met een sector die niet geneigd was te veranderen en een deel van de klanten accepteerde de professionalisering van de sector niet, waarbij een verkeerd begrepen traditie naar mijn mening als vaandel werd gedragen.

- Maar je hebt vast ook veel terug gekregen na alle inspanning. Waarover ben je het meest tevreden?
Nou, kijk naar het begin van de wijnen. Het ontwikkelen van nieuwe concepten van txakoli en het openen van de weg naar alle producenten van de DO is iets om trots op te zijn. Op dit moment ben ik tevreden over mijn collega's, het feit dat ik een professioneel, enthousiast team heb opgebouwd dat plezier heeft in wat het doet, dat is mijn grootste voldoening. Elk project heeft de juist mensen erachter nodig. Zonder de mensen komt het niet van de grond.

- Uitgaande van het principe van milieuvriendelijke wijnbouw heb je de bodem bestudeerd om na te gaan wat voor terroir elk perceel heeft en om dat zo goed mogelijk te kunnen benutten. Wat heeft Itsasmendi (een Baskisch woord dat zee en berg betekent) dat andere plaatsen niet hebben?
Ik denk dat wij het wijnhuis zijn met de grootste verscheidenheid aan percelen, met een grote geologische en microklimatologische diversiteit. Dit heeft ons een globale visie op Biskaje gegeven en een ongeëvenaarde rijkdom aan druivenkwaliteiten, wijnbereidingsprocédés en kennis van het milieu. Deze kennis, de hoeveelheid informatie waarover wij beschikken, samen met onze innovatieve geest, gebaseerd op respect voor het grondgebied, geeft ons een groot onderscheidend vermogen. Bovendien zijn wij een moderne organisatie, opgeleid in alle aspecten van wijnbouw, oenologie en marketing die het verschil maken.

- Klimaatverandering is een realiteit. Welke invloed heeft dat op de wijngaarden? Heb je een specifieke strategie overwogen om met deze verstoringen om te gaan?
Nee, wij maken ons geen zorgen over de toekomst, wij zijn een wijnhuis dat moeilijkheden heeft omgezet in kansen en wij beheren de veranderingen die op ons pad komen met kalmte en ervaring. Onder andere natuurlijk de klimaatverandering, waarvan ik denk dat we een groot vermogen hebben om ons aan te passen en situaties op te lossen.

Op dit moment, heb je een belangrijke staat van dienst. Wijnen zoals Itsasmendi 7, Itsasmendi Artizar of de originele Itsasmendi Eklipse behoorden tot de eerste txakolis die prijzen wonnen en op het menu verschenen in grote nationale en internationale restaurants.  Op welke van alle wijnen die je hebt gemaakt, ben je het meest trots?

Een vader kiest nooit tussen verschillende kinderen, hij houdt van elk kind op een andere manier. Ze zijn allemaal verschillend, deels omdat ze op verschillende tijdstippen werden geproduceerd, maar vooral de Itsasmendi 7 veranderde niet alleen de koers van het wijnhuis, maar ook van de txakoli zelf. Het heeft een onomkeerbaar spoor uitgezet.

- 25 jaar na de oprichting van de DO BizkaikoTxakolina, heeft txakoli vele clichés doorbroken. Een product dat, dankzij de inspanningen van producenten die naar uitmuntendheid streven, een goede positie op de markt verovert. Waarom is txakoli steeds aantrekkelijker? Wat is de sleutel tot het succes?

De regio is heel anders dan wijnbouwgebieden in Spanje. De aanwezigheid van de Cantabrische Zee en de Pyreneeën geven ons een uitgesproken Atlantisch karakter. Onze spontane vegetatie, ons klimaat en onze microbiologische rijkdom maken het verschil.

- De Raad van Toezicht van de DO Bizkaiko Txakolina heeft onlangs de nieuwe elementen gepresenteerd die zijn opgenomen in de wijziging van zijn reglement, ten einde dit aan te passen aan de nieuwe behoeften van zijn producenten en van de markt. Wat is de belangrijkste basis voor deze wijzigingen?
Tegemoet komen aan de realiteit van de sector. Regelgeving moet levend zijn en voortdurend worden getoetst, anders leidt het tot stilstand en conflicten. Het is noodzakelijk tijd te besteden aan de analyse en wijziging ervan, aangezien dit het document is dat ons dagelijks leven moet regelen. Anders leidt het alleen maar tot spanning. De regels moeten het instrument zijn dat het dagelijkse werk van de sector dekt en daarom hebben wij ons ingespannen om deze te wijzigen door nieuwe categorieën te creëren die prestige en vooral samenhang geven aan alle producenten. We zijn met weinigen en we moeten verenigd zijn in onze verscheidenheid.

- Als onderdeel van deze wijzigingen heb je ook nieuwe categorieën met nieuwe verwerkingsstijlen toegevoegd. Kun je uitleggen wat elk van deze categorieën is?
Wij handhaven de jonge wijnen en creëren nieuwe categorieën die ons prestige zullen verlenen en ons in staat zullen stellen producten met een grotere toegevoegde waarde te produceren.
De eerste BEREZIAK, die betrekking heeft op wijnen die een rijpingsproces hebben ondergaan. In ons gebied is de zuurgraad zeer goed, waardoor we hebben kunnen werken met het concept van rijping, iets wat samenhangt met de grote wijnbouwgebieden.
Wij hebben ook de APARTAK of bijzondere categorie in het leven geroepen waar de meest rusteloze wijnmakers kunnen werken aan markttendensen die vaak frictie veroorzaken in de appellations. Wij willen verenigd blijven en de meer gedurfde producenten in staat stellen zonder bureaucratische beperkingen te werken: sulfietvrije wijnen, spontane gisting, gisting met schillen. Nieuwe producten die voor alle actoren in de sector tijd zullen vergen om te worden geïnternaliseerd.
Anderzijds zijn er sinds vele jaren late oogsten, die hun naam hebben veranderd in Uztagoienak om de geproduceerde produkten flexibeler te maken en hun kwaliteit te verbeteren als gevolg van de communautaire wetgeving. APARDUNAK, dat zouden de mousserende wijnen zijn, waar volgens ons ook een mooie toekomst voor is weggelegd.

- Een van deze nieuwe categorieën die in de nieuwe verordening zijn opgenomen, is de categorie van de speciale Apartak-wijnen of Singulares-wijnen, die, in tegenstelling tot andere oorsprongsbenamingen, wijnen omvat die zijn verkregen uit minder gebruikelijke productieprocédés. Wat is de bedoeling van deze nieuwe categorie die zo ver buiten de traditionele paradigma's ligt?
Dat de meest gedurfde producenten en degenen die in de richting van andere succesvolle gebieden willen gaan, de appellation niet verlaten, dat zij juridische dekking hebben om te innoveren en het potentieel van ons gebied te testen in markttendensen die de DO een meerwaarde blijven geven.

-In welke fase bevindt de DO BizkaikoTxakolina zich, als zeer jonge appellation? Wat is de weg vooruit?
Weinig oorsprongsbenamingen in Spanje zijn zo geëvolueerd als wij. Er is een zeer solide basis en hoewel covid een grote hindernis was op het pad, blijven we voldoen aan de vereisten. Ik denk dat we een veelbelovende toekomst hebben onder de Spaanse wijnen. De toekomst ligt in het verouderen van wijnen om de waarde van wijnjaren en unieke wijngaarden te verhogen. En we staan voor een enorme uitdaging op het gebied van communicatie en marketing, waar we belangrijke inspanningen zullen moeten leveren.

- Heb je tussen wijngaard en wijnmakerij nog vrije tijd? En hoe besteed je die tijd?
Het enige echte nadeel van dit project dat ik heb ontwikkeld, is dat ik de tijd die het vergt niet aan mijn gezin en vrienden kan besteden. Het is een hoge prijs om te betalen voor deze laatste jaren van mijn beroepsleven. Mijn dochter, mijn partner, mijn familie en vrienden zullen begrijpen dat de moeite die ik heb gedaan de moeite waard is geweest en dat ik later quality time voor hen zal hebben. Net als mijn andere twee passies, namelijk de bergen en tuinieren.

- Tot slot, kun je ons de naam van een wijn opnoemen waar je onlangs aangenaam door werd verrast?
Son negre van Ánima Negra, El Veneno van Pepe Mendoza, Pesseroles van Sara Pérez en Doosberg van Peter Jacob Khün.
Geweldige wijnen waar altijd geweldige mensen achter staan.