De ontdekking van de DO Ribera del Duero onder leiding van haar voorzitter, Enrique Pascual.
Er zijn figuren die een gebied belichamen. Enrique Pascual is een van hen. Meer dan tien jaar aan het hoofd van de Consejo Regulador de la Denominación de Origen Ribera del Duero ondersteunt hem, maar zijn band met wijn gaat veel verder terug, gesmeed tussen wijngaarden, vorst en oogsten. Wijnbouwer, wijnmaker en voorzitter: drie perspectieven die samenkomen in één en dezelfde obsessie, het verheffen —zonder de essentie te verliezen— van een
Vanuit Fuentelcésped, in Burgos, waar Bodegas Pascual is gevestigd, is men getuige geweest van een snelle transformatie in historische termen. Want hoewel de DO Ribera del Duero in 1982 werd opgericht, gaat de wijnbouwcultuur van de regio meer dan duizend jaar terug. Zoals hij zelf samenvat: “We zijn jong als denominatie, maar met een eeuwenoude traditie”. En juist in dat evenwicht tussen institutionele jeugd en oude wijsheid ligt een groot deel van hun identiteit.
Groei zonder de ziel te verliezen
Die dualiteit tussen verleden en toekomst komt zelfs tot uiting in het hoofdkantoor van de Consejo Regulador, in de gemeente Roa. Een historisch gebouw —dat een klooster, ziekenhuis en kazerne van de Guardia Civil is geweest— leeft samen met een eigentijdse architectuur met gedurfde geometrische lijnen. Binnenin ontvouwt de geschiedenis van de wijn in de regio zich al eeuwenlang. Zodra je de receptie binnenkomt, herinnert een ingelijste verordening uit de dertiende eeuw eraan hoe de wijngaarden van de Villa de Roa toen al werden beschermd tegen begrazing.
Niets is toevallig. Alles maakt deel uit van een verhaal dat erop gericht is het gebied te waarderen. En dat is geen gemakkelijke taak. “Het kost veel moeite om een gebied erkend te krijgen”, geeft hij toe. Het vereist coördinatie, diepgaande kennis van de sector en vooral een gedeelde visie.
De wijngaard als oorsprong van alles
In Ribera del Duero begint alles bij de wijngaard. De hoogte, de arme bodems en het extreme klimaat geven niets cadeau, maar als ze goed beheerd worden, geven ze alles. “Het klimaat en de bodem, samen met de eisen, maken ons uniek”. Die bijna obsessieve eis is cruciaal geweest voor de positionering van de denominatie. In een steeds competitievere wereldmarkt heeft Ribera del Duero de beslissende weg gekozen om kwaliteit boven alles te stellen. En Pascual vat het zonder omwegen samen: “We zijn een van de zeer veeleisende raden, en dat heeft ons naar de top gebracht”. Vandaag de dag herkent de consument —zowel binnen als buiten Spanje— Ribera del Duero als synoniem voor kwaliteit. “Ze weten dat we niet falen”, zegt hij met overtuiging.
Maar diezelfde eis voorkomt dat men zelfgenoegzaam wordt. De erkenning is geen eindpunt, maar een stimulans om verder te gaan. “Er is nog veel te doen”, vooral op internationaal gebied. De nationale markt reageert sterk, maar de echte uitdaging ligt in het blijven groeien buiten onze grenzen.
Albillo Mayor: het best bewaarde geheim
In dat voortdurende evolutieproces verschijnt een stille hoofdrolspeler die begint zijn plaats op te eisen: de albillo mayor-variëteit. Hoewel Ribera del Duero wereldwijd bekend staat om zijn rode wijnen, vertegenwoordigt deze witte wijn een van de meest interessante beloften voor de nabije toekomst.
De officiële opname ervan was niet eenvoudig. Het heeft jaren van wetgevende aanpassingen en consensus binnen de sector gekost. Toch tekent het zich vandaag af als een ware oenologische schat. Historisch gezien werd de albillo mayor gebruikt als mengvariëteit samen met de tempranillo, waardoor het frisheid toevoegde aan de traditionele claretes. Nu, met zijn vermogen om het terroir van de Ribera del Duero met een onverwachte persoonlijkheid uit te drukken, wordt het verheven tot een eigen categorie. Kalkrijke bodems, hoogte en extreem klimaat vertalen zich in wijnen met een levendige frisheid, elegante structuur en een diepte die zelfs de meest ervaren kenners verrast.
Pascual legt het eenvoudig uit: “In eerste instantie lijkt het niet veel, maar goed bewerkt is het zeer dankbaar”. In die zin ligt een hele filosofie besloten; die van een gebied dat nog veel te laten zien heeft.
Misschien is dat de ware sleutel van Ribera del Duero. Een combinatie van trots en nederigheid. Trots op wat in slechts vier decennia is bereikt; nederigheid om te blijven leren, aanpassen en groeien.
En in dat evenwicht —veeleisend, dynamisch, levendig— wordt hun geschiedenis verder geschreven. Een geschiedenis die, net als hun beste wijnen, nog een lange weg te gaan heeft.